TANIM VE KURALLAR


Tekerlekli sandalyede rugby erkek ve kadın atletlerin birlikte oynadığı bir karma takım sporudur. Kanada’nın Winnipeg kentinde ortaya çıkan bu spor engelli atletler tarafından geliştirildi ve rugby, basketbol ve hentbol sporlarının unsurlarını bir araya getirmektedir. Tekerlekli sandalyede rugby oyuncuları spor için özel olarak tasarlanmış manuel tekerlekli sandalyelerde yarışmaktadır. Oyuncular asgari engel kıstaslarına uyum sağlamalı ve sporun sınıflandırma kuralları uyarınca sınıflandırılabilir olmalıdır. Tekerlekli sandalyede rugby artık kabul gören bir Paralimpik spordur ve 28 ülke uluslararası yarışmalara girmiş ve dünya sıralamasında yer almış 10 ülke de ulusal program geliştirmektedir. Uluslararası Tekerlekli Sandalyede Rugby Federasyonu (IWRF) sporun global yönetim organıdır. Tekerlekli Sandalyede Rugby 1977 yılında Kanada’nın Winnipeg kentinde bir grup tetraplejik atlet – hem kolları hem de bacaklarında paraliz olan atletler – tekerlekli sandalye basketboluna bir alternatif ararken bulundu. Sporun yaratıcıları kol ve el işlevlerinin azalmış olduğu oyuncuların eşit derecede katılabileceği bir spor istemişlerdi. İlk etapta Kuzey Amerika’da popüler olan spor yaklaşık yirmi yıl içerisinde Paralimpik programa girdi. Başlangıçtaki ismi katil top olan tekerlekli sandalyede rugby Kanada dışında ilk kez 1979 yılında Southwest State Üniversitesinde ABD’nin Minnesota eyaletinde yer aldı. Aynı yıl ilk Kanada Ulusal Şampiyonası yapıldı. Amerika Birleşik Devletlerindeki ilk takım 1981 yılında oluşturuldu ve ABD ile Kanada’dan çeşitli takımları bir araya getiren ilk uluslararası turnuva 1982 yılında yapıldı. Bu arada spor genişlemeye başladı. 1989 yılında Kanada’nın Toronto kentinde yapılan bir turnuvada İngiltere kıta dışından Kuzey Amerikalılar ile yarışan ilk takım oldu. Böylece sporun uluslararası alanda gelişmesi için bir açılım yakalandı. 1990 yılında tekerlekli sandalyede rugby İngiltere’nin Stoke Mandeville kentinde yapılan Dünya Tekerlekli Sandalye Oyunlarında bir gösteri yarışı olarak yer aldı ve böylece sporun büyümesi ve popülerliğine ivme sağlandı. Üç yıl içerisinde 15 ülke aktif katılım sağlıyordu ve engelli atletler için resmi bir spor olarak tanındı. Kısa bir süre sonra Uluslararası Tekerlekli Sandalyede Rugby Federasyonu (IWRF) Uluslararası Stoke Mandeville Tekerlekli Sandalye Spor Federasyonu üyesi olarak kabul edildi. 1994 yılında tekerlekli sandalyede rugby Uluslararası Paralimpik Komite (IPC) tarafından resmi olarak tanındı.

PARALİMPİK SPORLAR


Tekerlekli Sandalye Ragbi