TARİHÇE

Boccia New York 1984 Paralympik Oyunlarında rekabetçi bir spor olarak dahil edilene kadar eğlence amaçlı oynanan bir oyundu. Olimpik bir karşıtı olmayan yegane iki Paralimpik spordan biridir (diğeri goalball) ve Boccia Uluslar arası Spor Federasyonu (BISFed) tarafından yönetilir.

Boccia ilk etapta cerebral palsy olan kişiler tarafından oynanmak üzere tasarlanan ve strateji ile doğruluk gerektiren bir oyundur. Şimdi ise sporda motor becerilerini etkileyen engelleri olan atletleri dahil etmektedir.

Boccia sporunun kökenleri eski Yunan dönemine dayanır, burada oyuncular taştan bir hedefe büyük taşları atardı. Mısır’da eski mezarlarda yapılan kazılarda M.Ö. 5200 yılına kadar uzanan dönemde benzer bir spora ait nesneler ve duvar kabartmaları bulunmuştur. Bu spor ayrıca Orta Çağlarda Pazar yerlerinde ve sokaklarda oynanmıştı ve ‘boccia’ kelimesi İtalyancada bowling oynamak anlamından türetilmiştir. En meşhur boccia oyunlarından bir tanesi Sir Francis Drake ve Lord Howard arasında İngiltere’nin Plymouth kentinde 1588 yılında oynanmıştır. İspanyol Donanmasının varmasını beklerken oynamışlardı ve Sir Francis Drake denize açılıp düşmanı yenmeden önce oyunun bitirilmesi için ısrar etmişti. 

TANIM VE KURALLAR


Bu spor oyuncuların renkli topları “jak” olarak bilinen beyaz bir hedef topuna mümkün olan en yakın mesafeye atarak ya da yuvarlayarak oynadıkları düzgün bir yüzeyde oynanır. Jak topunun yakınına en fazla topu yerleştiren oyuncu, çift ya da takım oyunu kazanır.

KLASİFİKASYON

Nihayetinde geniş kitlelere de yayılan bu spor ilk etapta cerebral palsy hastalığı olan kişiler için tasarlanmıştı. Şimdi ise motor işlevini etkileyen herhangi bir nörolojik bozukluğu olan kişilerce oynanmaktadır. Paralimpik başlangıcını 1984 yılında Oyunların ABD’nin New York kentinde yapıldığı sırada yapmıştır. Bu Oyunlar sırasında toplam 19 atlet (10 erkek ve dokuz kadın) beş farklı ülkeyi temsil etmişti (Kanada, Danimarka, İngiltere, Portekiz ve ABD). 

Günümüzde, bu spor dünya çapında 50’den fazla ülkede oynanmaktadır. Bu ülkeler sporun resmi yönetim organı olan Boccia Uluslar arası Spor Federasyonunun (BISFed) üyeleri olarak kayıt altına alınmıştır. Geçtiğimiz Eylül ayında Rio Paralimpik Oyunlarında bu ülkelerden gelen 108 atlet yedi madalya yarışına katılmıştır (dört bireysel, iki çiftler ve bir takım yarışması). Zamanla boccia sporunun güç dengesi değişmiştir. Önceleri Avrupa ülkeleri bu sporda baskın çıkmaktayken, rekabet dağılarak, Brezilya, Kanada, Güney Kore ve İngiltere gibi ülkeler Rio 2016 Oyunlarına katılma hakkı elde etmiştir ve oyuncuları da podyuma çıkma favorileri arasında olmuştur. Boccia strateji gerektiren bir oyun olup, oyuncular da büyük ölçüde beceri ve kararlılık sahibi olmalıdır. Bu spor Olimpik karşıtı olmayan iki Paralimpik spordan biridir. 
Bireysel ya da çiftler maçları dört bölümden oluşurken, takım maçlarında altı bölüm oynanır. Her bölümden sonra jak topuna en yakın top gönderen atlet, çift ya da takım bir puan alır ve jak topuna rakipten daha yakın olan her top için ek bir puan alır. Her atlet, çift ya da takım bölüm başına altı top “atar”.

PARALİMPİK SPORLAR


Boccia