TARİHÇE

Paralimpik spor dalı olarak, okçuluk ilk olarak fiziksel engelli insanlar için rehabilitasyon ve eğlence amaçlıydı. Engelli insanlar için Okçuluk yarışmaları ilk Uluslararası Engelli Oyunlarında Stoke Mandeville İngiltere’de 2 ülkeden katılan 130 sporcunun katılımıyla 1948 yılında yapıldı.

TANIM VE KURALLAR


Okçuluğun amacı 10 adet iç içe geçmiş dairelerle belirlenmiş olan hedefe okları doğru olarak atmaktır.  Dıştan merkeze doğru yaklaştıkça puanlama artar. En ortadaki dairenin sayı değeri 10’dur, en dıştaki dairenin sayı değeri 1’dir.
Genel açık hava müsabakalarında hedef 30 m. ile 90 m. arasında değişebilmektedir. Paralimpik Oyunlarında ise 70 m. olarak uygulanmaktadır. Kapalı yer müsabakalarında ise mesafe 18 m. ile 25 m. arasında değişmektedir. Hedefin çapı atış yapılan mesafeye göre değişmektedir. Daha uzun mesafelerde hedef çapı 122 cm. olurken, 18 m. mesafede hedef sadece 40 cm.dir.
Okçuluk müsabakaları bireysel ve takım dalı olarak karşılaşmaları içermektedir. Dünya ve Yerel Şampiyonaların formatı aşağıda belirtilmiştir.
Bireysel Yarışma
Yarışmanın ilk 2 günü sıralama turu yapılır. Bireysel müsabakada tüm yarışmacılar 4 ayrı uzaklıktaki hedefe 36’şar ok atarak toplamda 144 ok atarlar. Mesafeler atletin fonksiyonel klasifikasyonuna bağlıdır. ARW2 ve Ayakta Atanlar (erkek) 90, 70, 50 ve 30 m. mesafeden atarlarken; bayan ve ARW1 erkekler 70, 60, 50 ve 30 m. mesafeden atarlar. Her okçu 2 uzak mesafede 122 cm. genişlikteki hedefe 4 dk. içinde 6 ok grubuna (“end” diye bilinir)  atarlar. Yakın mesafelerde (50 m. ve 30 m.) her okçu 80 cm. genişlikteki hedefe 2 dk. içinde 3 ok grubuna atarlar. Sıralamanın her bölümündeki en iyi 64 erkek ve bayan eleme turunu geçerler.Eleme turlarında okçular sıralama turunun sonundaki dizilimleri gibi eleme-eşleme planına göre yerleşirler.


KLASİFİKASYON

Okçuluk sınıflandırma sistemi 3 ayrı sınıfa ayrılır.
1-Okçuluk Ayakta (ARST): Ayakta yarışan bu sınıftaki okçuların kollarında herhangi bir engel yoktur. Bacaklarda dereceli kas kaybı, koordinasyon eksikliği ve/veya eklem hareketliliği kaybı vardır. Bu sınıftaki okçular normal bir sandalyede ayakları yere basarak oturmayı veya ayakta durmayı seçerek yarışabilirler.
2-Okçuluk Tekerlekli Sandalye 1  (ARW1): Tekerlekli(1) sandalyede yarışan okçuların bacak ve kollarında (tetrapleji) engeli vardır. Bunlar sınırlı hareket, kolların kuvveti ve kontrol eksikliği veya beden kontrolünün olmayışıdır.
Roma’da 1960 yılında yapılan oyunlarda okçuluk paralimpik spor dalı olarak dünyaya ilan edildi. O günden beri okçuluk paralimpik oyun müsabaka programının içinde yer almaktadır.
 Erkek ve bayanlar için tek mesafe 70 m.dir. Okçular 122 cm. genişliğindeki hedefe 4 dk. içinde toplam 18 ok atarlar. Her bir eşleşmeden kazanan sporcu bir diğer tura çıkar. 1/32, 1/16 ve 1/8 eleme turlarından sonra saha her bölümde 8 okçuya indirgenir. Kazanan 8 okçu final turuna devam eder. Her bir atlet ayrı hedeflerdeki toplam 12 oku atarlar. Final maçları boyunca okçular atışlarını birbiri ardına yaparlar ve her bir okçu bir okunu 40 saniye içinde atmalıdır. Müsabaka çeyrek final, yarı final ve altın madalya için finale kadar devam eder.Paralimpik oyunlarda format, klasifikasyon turunun 72 ok içermesi ve yarışmalarda tüm sınıflar için 70 m.lik mesafe kullanılması dışında aynıdır. 
Takım Yarışması
Bireysel klasifikasyon turundan kombine en iyi üç skor kullanılarak her bölümün en iyi 16 erkek ve bayandan oluşan takımları seçilir. Bir takımın tüm üyeleri aynı cinsiyete ve aynı yay tipine sahip olup, ayrıca aynı ülkenin vatandaşı olmalıdır. Ancak 3 sınıftan oluşan atletlerde takımları oluşturabilir.
Hem erkek hem bayanlarda takım yarışması için hedef 70 m. mesafedeki 122 cm.dir. Takım oyunlarında bir “end” 9 ok (veya her bireye 3 ok) içerir ve bir maç 27 ok veya 3 “end” içerir. Bir takımdaki 3 oyuncu öngörülen zamandan önce (şu anda 3 dakika) atışlarını bitirmelidir. Okçular ok atış çizgisinde herhangi bir sırada; 1,2 veya 3 ok atabilirler. Fakat sadece takımın bir okçusu herhangi bir zamanda atabilir. Sıralamalar için müsabakalar çeyrek final, yarı final ve final turları şeklinde devam eder.
Tüm okçuluk kuralları için;
Archery Rules

Bacakların fonksiyonel olmayışı, ampütasyona bağlı ve/veya hareketin, kuvvetin ve kontrolün benzer şekilde sınırlanması göz önünde bulundurulur. Sporcular tekerlekli sandalyeyle yarışırlar.
3-Okçuluk Tekerlekli Sandalye 2  (ARW2): Tekerlekli(2) sandalyede yarışan okçuların ön kol kısımlarında sınırlı kabiliyet ve parapleji engeli vardır. Bu sınıftaki okçular günlük kullanımlarında tekerlekli sandalyeye ihtiyaçları vardır ve tekerlekli sandalyeyle yarışırlar.
Tüm ana yarışmalarda klasifikasyonun yapılmasındaki önem bütün yeni atletlerin doğru sınıfta yer alarak minimum engellilik kriteri ile yarışmasını garanti altına almaktır.  
Daha fazla bilgi için www.archery.org

PARALİMPİK SPORLAR


Okçuluk